Een fietstocht langs de Reest

van Meppel naar Hardenberg (± 42 km)

De rivier de Reest zal niet bij velen bekend zijn. Toch is dit een heel bijzonder riviertje met een bijzondere omgeving. Niet alleen is het een van de weinige echte hoogveenbeken van ons land, maar ook heeft men hier niet ingegrepen in de natuur en heeft de stroom zijn oorspronkelijke karakter behouden. De Reest begint nu ergens tussen Dedemsvaart en Slagharen, en kronkelt ten noorden van Dedemsvaart naar Balkbrug, om van daaruit in noord-westelijke richting naar Meppel te stromen, waar het uiteindelijk in het Meppelerdiep uitmondt.

Over de oorspronkelijke bron(nen) van het riviertje blijft men gissen, hoewel men weet dat een aantal veen"plassen" in het voormalige veengebied in de driehoek Hoogeveen - Coevorden - Dedemsvaart het riviertje van water voorzagen. Deze meertjes zijn in de loop der tijden door de ontginningen verdwenen. Nog een bijzonderheid is, dat de Reest de grensrivier is tussen Overijssel en Drenthe.

Deze route voert u van Meppel via het stroomdal van de Reest naar Balkbrug, en van daar uit naar Dedemsvaart, waar u de befaamde kalkovens, en als u meer tijd heeft, ook de tuinen van Mien Ruys, kunt bezichtigen. De route gaat verder langs het bovenstroomse deel van het riviertje, om via Drogteropslagen naar het huidige "einde" van de Reest te gaan. Van daar uit is er een mooi vervolg door de bossen van de Boswachterij Hardenberg naar Hardenberg. Daar kunt u het station opzoeken en met de trein teruggaan, of beginnen met een deel van de route van Hardenberg langs de Vecht naar Zwolle.

Over de Reest is vrij veel geschreven. Op de website van de Historische Vereniging Avereest is meer informatie over de Reest te vinden.

Voor het begin van deze route moet u naar Meppel: het startpunt ligt bij het NS-station Meppel, in de provincie Drenthe. Wanneer u het station verlaat, gaat u naar links, de Leonard Springerlaan in. Rechts naast de straat loopt een parallelweg waar u kunt fietsen. Na zo'n vijfhonderd meter komt u al over de Reest, die hier de afmetingen heeft van een heus riviertje. Aan uw rechterkant stroomt de Reest door het Wilhelminapark (zie de foto), op weg naar het Meppelerdiep, een kleine twee kilometer verderop. Het heet hier de Reestlaan. U rijdt verder, en voorbij de bocht naar rechts. Bij de kruising gaat u naar links, route "Noordwest-Overijssel". Even verder heet de weg hier Werkhorst en u bent nu al buiten Meppel. Na een bocht naar rechts verlaat u de bebouwde kom.

Bij de kruising gaat u rechtdoor, richting "Noordwest-Overijssel". Er loopt een ventweg naast, en vanaf hier moet u de richting "Lankhorst, IJhorst" volgen. Na 50 meter ziet u een pad naar rechts. Hier gaat u in. Na de paaltjes een bocht naar links, en u gaat naast de Verlengde Hoogeveense Vaart het viaduct onderdoor. U blijft de weg volgen naar de spoorbrug even verderop. Voorbij deze brug buigt de weg naar links, even verder buigt de weg naar rechts en heet Vaartweg. Na verloop van tijd komt u weer bij de Hoogeveense Vaart uit.

Aan de andere kant van het kanaal ligt de snelweg A28, in de verte ziet u een brug waar u later overheen komt. Nadat de weg naar links afgebogen is, komt u na een bocht naar rechts op een T-splitsing (de Reggersweg), en u gaat naar rechts. U gaat de Hoogeveense Vaart en de snelweg over. Bij een T-spiltsing voorbij het viaduct volgt u de richting "Halfweg", en u rijdt nu op de Lankhorsterweg. Deze weg blijft u tot Halfweg volgen.

Aan uw linkerhand is het Reestdal, hoewel u de rivier zelf niet kunt zien. Rechts ziet u weilanden. Dit is een van de eerste streken in Drenthe die ooit ontgonnen zijn. Het is een wat glooiend landschap. Na geruime tijd ziet u opeens de Reest aan uw linkerhand. Het is hier niet anders dan een beek, en verassend veel smaller dan bij Meppel. In feite kan men het stroomgebied van de Reest in drie delen splitsen: een benedenstrooms deel, dat vanaf hier naar Meppel stroomt. Dat de Reest bij Meppel zoveel breder is, komt waarschijnlijk door de getijdenwerking van het Meppelerdiep, dat immers met de Zuiderzee in verbinding stond. Ook de uitschuring van een grote waterafvoer kan een oorzaak zijn. Het stroomgebied van de Reest is veel groter geweest dan het nu is. Daarnaast hebben ook de Hoogeveense Vaart en de Dedemsvaart hun overtollig water op de Reest afgevoerd.

Vanaf hier naar 't Bergje (ten noorden van Dedemsvaart) is de middenloop van de Reest. Vanaf 't Bergje komt u langs de bovenloop. Bij Halfweg komt u op een T-splitsing uit (de Gemeenteweg), waar u naar links gaat (IJhorst, De Wijk). Even later maakt de weg bij een uitspanning een bocht naar rechts. U blijft de weg volgen naar IJhorst. Na verloop van tijd moet u de weg oversteken, om aan de andere kant verder te gaan.
Het slootje dat u passeert is een oud afwateringskanaal. Wat later komt u IJhorst binnen. Bij een afslag naar links (richting De Wijk) kunt u daar in rijden, om even een kijkje te nemen bij de Reest. Deze weg heet de Kerkweg, en u ziet een paar mooie boerderijen alvorens bij het Kerkbrugje over de Reest uit te komen.

Bij het Kerkbrugje gaat u weer terug naar IJhorst. Bij IJhorst ziet u een afslag naar links (Nederlands Hervormde Kerk) en u rijdt een stukje door IJhorst heen. U houdt rechts aan en blijft deze weg volgen. Terug bij de weg aangekomen gaat u naar links (eerst oversteken) en u rijdt verder over de fietsstrook. U gaat door IJhorst, en u volgt vanaf hier de richting Balkbrug. Wanneer u IJhorst achter u laat op de Herenweg, ziet u links weer het Reestdal. Stroomgebied is een beter woord, want van een dal is niet echt sprake. De Reest buigt hier wat van de weg af. Omdat de Hoogeveense Vaart hier vlak bij de Reest ligt (ver naar links, hier niet zichtbaar) heeft men ooit een kanaaltje gegraven om overtollig water van de vaart in de Reest te lozen. Van dit kanaaltje, de Wyter Laeck, zijn geen sporen meer te vinden omdat dit reeds lang geleden gedempt is.

Een eind verder wordt het Reestdal duidelijk smaller. U nadert nu Groot-Oever, waar de verkeersweg, die u hier aan de overkant kunt zien, de Reest kruist. U blijft daar de weg volgen. De streek heet hier Avereest. Na verloop van tijd komt u langs Lutten-Oever. Iets verder ziet u een afslag naar links (Pieperij, Fort) waarbij u rechtdoor gaat. Iets voorbij deze afslag ziet u de Reest weer, nu als een smal beekje. Zij kronkelt sterk, iets wat juist zo karakteristiek voor de Reest is. Op een gegeven moment knikt de weg iets naar rechts, van de Reest af, en u passeert Den Westerhuis aan uw linkerhand. Aan de andere kant van de Reest ligt het natuurreservaat "Het Reestdal", en iets verder daarvan het "Meeuwenveen" met daarin de Meeuwenplas, een van de weinig overgebleven veenmeertjes. Iets verderop ziet u het Natuurinformatiecentrum "De Weem" rechts van de weg; aan de andere kant ligt Oud-Avereest aan de linkerkant. Indien u de natuurreservaten wilt bezoeken, kunt u hier naar links (onverharde weg) en de Reest oversteken, waarna u op de weg van Den Oosterhuis naar Bloemberg uitkomt.

Het Reestdal ligt direct links, het Meeuwenveen aan de overkant van de weg. Even later ziet u links de Reest nog even voordat deze naar het westen afbuigt. U volgt de weg verder naar Balkbrug. Vlak voordat u in Balkbrug bij de verkeersweg van Ommen naar Hardenberg komt, ziet u een afslag naar links, voorbij een terrasje. Het is de Hoogeveense Weg, richting "Zuidwolde". U gaat hier in. U blijft deze weg enige tijd volgen. Na verloop van tijd komt u langs het buurtschap "Den Kaat" en iets verder ziet u de Reest weer aan uw linkerhand; nu een heel smal beekje. Na verloop van tijd komt u bij een autoweg uit en u gaat naar rechts (de "Van Dedemroute") en steekt de weg over. Wees voorzichtig, het is een gevaarlijke kruising.

U bent hier nog in Den Kaat, net zoals de naam van de weg. Na een haakse bocht naar rechts heet de weg Den Oosterhuis, naar het gelijknamige buurtschap. Links ziet u de Reest weer. Het heet hier "De Steenen Pijp", naar de brug waar de oude weg van Ommen naar Zuidwolde de Reest kruist. Dit was de enige stenen brug over de Reest, alle overige bruggen waren van hout. Iets verder naar het noorden is het Jodenvonder, een plaats waar, zo de legende het wil, een handelsreiziger bij het oversteken van de Reest (er was hier een belangrijke handelsroute) een misstap maakte en in de Reest verdronk.

U volgt de weg verder naar het buurtschap Den Oosterhuis. Er is daar een bocht naar rechts, en u blijft de weg volgen. Na verloop van tijd nadert u een kruising en u gaat rechtdoor, naar De Mulderij (de "Van Dedemroute"). Links heeft hier de Sponturfwijk gelopen; een kanaaltje van de Reest naar de Dedemsvaart. Het is hier een mooie omgeving. De foto laat dit zien.

Dedemsvaart is de volgende bestemming en is niet ver meer. Voorbij De Mulderij maakt de weg een bocht naar links en komt u bij een T-splitsing: Dedemsvaart naar rechts. U gaat naar rechts, en ziet het viaduct in de verte liggen.

Voor dit viaduct moet u naar links (richting Drogteropslagen) maar u kunt ook rechtdoor onder het viaduct door, om een bezoekje aan de kalkovens (zie foto) te brengen. Die ziet u aan uw rechterhand liggen, aan de andere kant van het Ommer Kanaal. En als u toch in Dedemsvaart bent, zijn wellicht ook de tuinen van Mien Ruys een bezoek waard. Voor meer informatie en eventuele bezichtigingen kunt u het beste contact opnemen met de V.V.V. in Dedemsvaart.

Om de route verder te vervolgen moet u vanaf de kalkovens weer terug, onder het viaduct door, en voorbij het viaduct naar rechts, richting "Kerkenveld, Drogteropslagen". De weg heet Noord Stegeren, naar het buurtschap. U blijft een tijdje parallel aan de autoweg rijden. De weg maakt een knik naar links. U blijft de weg volgen. U volgt een bocht naar rechts. U rijdt nu in de richting van "'t Bergje" (dit staat niet aangegeven). U blijft de weg volgen. Rechts ziet u een pad, u volgt de weg die hier Reestweg heet, en u steekt de Reest over, die hier niets meer is dan een ielig stroompje. Dit is de bovenloop van de Reest, en u bent hier aan de rand van de veengebieden die oorspronkelijk de Reest hebben gevoed.

Vanwege de ontginningen en het graven van afwateringskanalen wordt er veel water elders afgevoerd. Na het oversteken van de Reest bent u weer in Drenthe. Rechts is een deel van de Reest verbreed; dit is een deel dat water uit de Braambergersloot afvoert naar het Ommer Kanaal. Een deel van deze Braambergersloot is mogelijk een oude zijloop geweest van de Reest. Op de eerst volgende kruising slaat u rechtsaf naar Drogteropslagen. Aan het begin van het dorp ziet u weer de Braambergersloot. U blijft de weg volgen. Voorbij Drogteropslagen loopt de weg nog een eindje verder voordat u bij de T-splitsing naar rechts moet gaan, richting "Avereestroute". Parallel aan deze weg, aan de overkant, loopt de "Luttergrup", een greppel die ooit is gegraven om de grens tussen de marken van Lutte en Zuidwolde aan te duiden, nadat deze opnieuw is vastgelegd na een meningsverschil over de juiste plaats. Deze grens loopt er nog steeds, in de vorm van de provinciale grens tussen Drenthe en Overijssel. Deze plaats draagt de naam "Uiterstoord", een verbastering van "Den uitersten oord". Dit heette zo omdat dit de meest zuidoostelijke punt van de gemeente Zuidwolde was (en nog is). Daarnaast komt men hier ook nog de naam "Het Ongeluk" en de "Ongelukswijk" tegen. Met aanleg van deze wijk, het kanaal dat van hier naar de Dedemsvaart liep, had men tijdens de aanleg veel pech: de dijken van dit kanaal braken steeds opnieuw door.

Iets verderop steekt u na een zigzagbocht de weg van Hardenberg naar Ommen over, en direct daarachter het Ommer Kanaal. Een waarschuwing: wees voorzichtig, het is een gevaarlijke kruising.  U volgt de weg verder, en na een pad naar rechts vindt u aan uw rechterhand een doodlopende sloot. Op de huidige kaarten is dit het begin van de Reest. Maar het is duidelijk dat dit riviertje verder heeft gelopen. Bij Slagharen was er een meertje met de naam Stobbenplas, vrijwel op dezelfde plaats als de huidige Stobbeplas. De huidige plas heeft niets met de oude Stobbenplas te maken en is ontstaan door zandwinning voor de aanleg van de autoweg.Vanuit de oude Stobbenplas liep de Lutterbeek (zoals de bovenloop van de Reest genoemd werd) via het Bovenwater naar het westen en heette daar de Reest. De Stobbenplas kreeg op zijn beurt water via een veenloop uit de Kranenburger plas en de Noord Barker Plas. Deze veenloop heeft waarschijnlijk op de plaats van de huidige Schuinse Sloot gelopen. De Noord Barker Plas heeft bestaan ten oosten van het huidige Lutterveld. Die plas kreeg op zijn beurt weer water uit de Bulderryte, dat water uit de veenstreken verzamelde.

Een eindje verderop komt u bij de voormalige Dedemsvaart uit, die van Ane (bij de Vecht, bij Gramsbergen) heeft gelopen naar Hasselt, aan het Zwarte Water. Vrijwel de gehele Dedemsvaart is gedempt, alleen bij Hasselt is de vaart nog open. Bij de T-splitsing bij deze voormalige vaart gaat u naar rechts. Na een paar honderd meter ziet u een afslag naar links voordat de weg een bocht naar rechts maakt. U gaat hier naar links (richting Ommen, Hardenberg), direct daarna weer naar rechts, en u houdt deze weg aan (richting Oldemeyer, Ommen, Avereest-route). Iets verder ziet u een fietspad naar links (Rheerzerveen, Avereestroute) bij paddestoel 25117. U gaat hier naar links. Dit fietspad voert u door de bossen van de boswachterij Hardenberg. U blijft dit pad uiteindelijk volgen tot aan Hardenberg. Voorbij de tweede kruising komt u in het natuurreservaat Rheezerveen. U blijft het pad gewoon volgen. Ook bij de derde kruising (de Rheezerveense Weg) gaat u rechtdoor. Dit deel van het bos heet de "Klimberg". U komt langs een fotogenieke boom met zwammen.

Op een gegeven moment maakt het pad een knik naar rechts. Iets verder komt u bij een weg. Het is de weg van Hardenberg naar Ommen. Deze weg steekt u over (voorzichtig! Het is een drukke weg) en u gaat verder, over de Willemsdijk. U gaat het fietspad naast deze zandweg op. U ziet aan de linkerkant een waterpartij, en u ziet spoedig een kruising met een verharde weg, de Oldemeyerweg. Bij de Oldemeyerweg gaat u naar links. U blijft deze weg volgen. Na verloop van tijd komt u uit bij de Rheezerweg, bij paddestoel 25157. Hier, heeft u de keuze of u naar het NS-station in Hardenberg gaat (zo'n drie kilometer) om de trein terug te nemen, of dat u verder gaat met de fietsroute langs de Vecht van Hardenberg naar Zwolle, die ook op deze site te vinden is. U kunt ook een deel van deze route nemen, omdat deze route de NS-stations tussen Hardenberg en Zwolle aandoet. U kunt bijvoorbeeld deze route tot Mariënberg, Ommen, Dalfsen of helemaal naar Zwolle (alleen voor de lange-afstand-fietsers) volgen.

Naar het NS-station in Hardenberg: U gaat hier naar links. U blijft de Rheezerweg volgen. U blijft de doorgaande weg volgen. U kruist de verkeersweg N343 en gaat rechtdoor, via de Europaweg, en steekt de Vecht over. U gaat rechtdoor en gaat bij de T-splitsing rechtsaf. U blijft deze weg (de Bruchterweg) volgen tot de eerstvolgende grote kruising, waar u de Burgemeester Schuitestraat naar links ziet. Het station staat hier aangegeven. Na een paar honderd meter ziet u het station aan uw rechterhand.

Ik weet niet of het leuker is om een fietsroute te volgen of uit te zetten. Ik heb er in ieder geval veel voldoening van gehad, en ik hoop dat u dat ook heeft wanneer u deze route heeft gevolgd.