Het waarom

Het heeft me altijd geïntrigeerd, iets volgen van A naar B. Of het nu een weg was, of een spoorlijn. Of een beek. Waar begon het, en hoe eindigde het? Wegen waren voor mij veruit het meest interessant om te volgen. Zoals ook op de kaart al zal blijken, maakt een weg onderweg het meeste mee. Althans veel meer dan een kanaal of een spoorlijn.

Veel wegen beginnen vaak als smal steegje in een hoek van de markt van een dorp of stad. En daar begon het idee ook: ga zo'n steeg (bij voorkeur met de naam van een andere plaats) eens volgen, en kijk waar hij uitkomt. Meestal wordt het een kronkelende straat, soms - later - een bredere weg. In de buitenwijken van een grotere stad wordt het vaak een brede uitvalsweg. Buiten de stad kan zo?n weg een belangrijke verkeersweg worden, met - soms - de resten van de oude, oorspronkelijke, kronkelende weg ernaast. En een heel enkele keer verdwijnt zo'n weg in een autosnelweg. Maar die zijn over het algemeen saai, en hebben niets meer met de oorspronkelijke weg te maken. Het wordt dan de kunst om de oorspronkelijke weg weer terug te vinden. Uiteindelijk krimpt de oorspronkelijke weg dan weer in tot een smal straatje. Dit kan na een dorp weer aanzwellen tot een grote weg, maar veelal blijft de weg breed, en is om het dorp heen geleid. Uiteindelijk zal de weg eindigen in het centrum van een grotere stad: meestal weer als steeg of smal straatje op een of andere marktplein.

Ik vond het altijd leuk om zo'n route te volgen, van het begin naar het einde. En dan kijken waar je uitkomt. Zo heb ik (met de auto) heel wat wegen gevolgd, en ben ik er steeds meer op gaan letten. Later ben ik steeds meer gedetailleerde kaarten gaan kopen, en ben dan - na een rit van A naar B - op de kaart precies gaan volgen wat er nu onderweg allemaal is gebeurd.

Geleidelijk aan keerde het proces zich om. Het begon dan altijd op de kaart. Ik ging dan niet meer naar een stad toe, maar zocht een plattegrond van een stad op. Zo'n plattegrond laat immers goed zien hoe wegen beginnen in het centrum, en hoe het verloop is naar de rand van de stad. Soms verdwijnen ze in een nieuwbouwwijk, en gaan daarna weer vrolijk verder. Soms worden ze een uitvalsweg, en een enkele keer verdwijnt zo'n weg echt in het niets. Een vrij gedetailleerde kaart geeft een goede indruk van het verloop van zo'n weg tussen steden. Als dat de moeite waard leek, volgde dan - aan de hand van terreinkaarten - de echte exkursie langs de weg! Splitsingen, omleggingen, kruisingen. Verbreding, versmalling, veranderingen in de bebouwing langs de route.Veranderingen in het landschap onderweg; kortom, er gebeurt van alles. Soms viel het dan tegen; op de kaart had het leuker geleken. Maar meestal was het wel interessant. Vooral bij de wat oudere steden, en in een variërend landschap. En dan, geleidelijk, maar toch sneller dan je in eerste instantie verwachtte, ben je bij het einde. Dan heb je het gevoel dat je iets hebt doorgrond, dat je de omgeving een geheim hebt ontfutseld. Een stukje infrastruktuur van een stad, restjes oude wegen van vroeger, sporen van wegen die er niet meer zijn, namen van plaatsen die niet meer bestaat, oude zijwegen ... Het is net alsof alle stukjes een puzzel vormen, die dan een film van het verleden laat zien. Natuurlijk ontbreekt er veel, maar het beeld is gevestigd. Je hebt een stukje historie gevolgd.