TUSSEN SEPARATIEPUNT EN SLUISKOMPLEX

 

Klik op de foto voor een grotere afbeelding

 

Het Overijssels Kanaal tussen Separatiepunt en het sluiscomplex

Op het bovenstaande kaartfragment zien we het eerste gedeelte van het Overijssels Kanaal. Het oude Overijssels Kanaal 'begint' echter bij de splitsing van het kanaal Almelo - de Haandrik.

13-2.jpg(368621 bytes) 

Het kanaal 'Almelo - de Haandrik' ter hoogte van Vroomshoop, gezien naar het noorden

Even boven de splitsing zien we het kanaal 'Almelo - de Haandrik' in noordelijke richting. Een kaarsrechte vaarweg, met aan de linkerkant de rand van de bebouwing van Vroomshoop, dat nog geen twee kilometer lang is. Achter de bomen is de Protestantse kerk net zichtbaar. In de verte zien we de Tonnenbrug over het kanaal, waarover de weg van het hoge land van Den Ham naar het in de venen gelegen Kloosterhaar loopt. Met de rug staan we hier naar een oude ophaalbrug gekeerd, de Puntbrug, die net ten noorden van de afsplitsing (het punt van separatie) het kanaal overspant. Vanaf die brug zag het er in 1904 niet zo heel veel anders uit. De kerk stond er al wel, van bebouwing was er nog nauwelijks sprake.

14-1.jpg(574871 bytes)

Vroomshoop anno 1904, gezien vanaf de Punt-brug, direkt ten noorden van het punt van Separatie

De huidige brug over het kanaal 'Almelo - de Haandrik'.

Op de  foto hierboven zien we de oprit van de brug aan de oostelijke kanaalzijde. We hebben hier een uitzicht op het Punt van Separatie, ook wel Zwolse Hoek genoemd. Dit is het separatie-punt, waar het kanaal zich naar Almelo afboog, en waar de zijtak naar de Vecht begon. Rechts is het Overijssels Kanaal te zien, dat hier overigens 'Zwolse Kanaal' heet; en links het vervolg van het kanaal naar Almelo. Tegenover de aftakking van het Zwolse Kanaal staat de oude villa Veenoord, waarvan het bordes een mooie inkijk in dat kanaal geeft.

15-1.jpg(322352 bytes)

Inkijk in het Zwolse Kanaal, vanaf het bordes van de villa Veenoord

Het lijkt nu, alsof het Zwolse kanaal slechts een aftakking is van het veel bredere kanaal Almelo - de Haandrik. Aan de monding van het Zwolse kanaal zien we nog een oude ophaalbrug; links is het punt van separatie zichtbaar. Een eind verderop in het kanaal is nog net - vlak boven het wegdek van de ophaalbrug - de spoorbrug zichtbaar. Hierover rijdt ieder half uur de lokale dieseltrein van Almelo naar Coevorden en vice versa. Vlak voor de spoorbrug liggen (op de foto niet zichtbaar) een paar roestige schuiten dwars in het water. Hierdoor is het duidelijk dat het kanaal al sinds vele jaren definitief voor de scheepvaart is gesloten.

16-1.jpg(544819 bytes)

In 1904 zag het er toch wel wat anders uit!

In het begin van deze eeuw was er nog sprake van gelijkwaardige waterwegen. De ophaalbrug aan de ingang van het Zwols kanaal was er in die tijd nog niet; men moest helemaal naar de sluis toe om het Zwolse kanaal over te steken.

16-2.jpg(310228 bytes)

Het kanaal, gezien vanaf de spoorbrug

Vanaf de spoorbrug loopt het kanaal verder naar het westen, in de richting van de voormalige sluis V. Rechts zien we net voorbij de brug een sloot in het kanaal uitmonden. Dit kan een uitwateringssloot zijn van het vroegere Stobbemeer, een kleine waterplas, die in de loop der jaren geheel en al door het industrieterrein is bedekt. De rand van dat industrieterrein zien we trouwens aan de rechterkant van het kanaal.Een paar honderd meter verder maakt het kanaal een flauwe bocht naar rechts, waarna het dan abrupt eindigt.

17-1.jpg(276134 bytes)

Het plotselinge einde van het kanaal na de bocht.

Dit einde is het begin van de voormalige 'Sluis V', een schutsluis die in de loop der tijden is gedempt. Vlak voor dat einde loopt er een weg over een dam in het kanaal: de Sluisweg. Het stukje kanaal tussen deze weg en het gedempte gedeelte heeft daardoor het karakter van een rustige, langwerpige vijver gekregen. Aan de rechterkant van de plas is nog net een brug over een uitstroomopening te zien. Daar begint een smalle sloot die langs de gedempte sluis loopt, waardoor er een waterstroom naar het kanaaldeel aan de andere kant van de sluis in gang wordt gehouden. Het houten schot aan het eind van het kanaal, in het midden van de foto zichtbaar, zit vlak voor de voormalige sluis V. Dit is dus - historisch gezien - het begin van de kolonie 'Vroomshoop'!

Na dit onvoorziene einde gaat het kanaal weer vrolijk verder. Aan de rechterkant van het water, langs de oever, zijn de meerpalen van de voormalige schutkolk te zien. Rechts, in de oever, zijn grote betonnen ribben geplaatst om het uitstromende water van de sloot langs de gedempte sluis in goede banen te leiden. Op de foto hieronder is dit goed te zien.

18-1.jpg(39841 bytes)

Het kanaal vervolgt zijn weg na de gedempte Sluis V

Even verderop, hier niet zichtbaar, houdt het kanaal opnieuw op. Ditmaal bij een uitgebreid sluizenkomplex. Daar wordt de Veeneleiding, die uit het zuiden komt, opgesplitst in een tweetal kanalen die broederlijk naast elkaar lopen: het vervolg van het Overijssels kanaal aan de linkerkant, en de Linderbeek rechts. Op de onderstaande foto zien we een terugblik, langs het Overijssels kanaal, op het sluizenkomplex. Uiterst links is nog net het stukje Overijssels kanaal vanaf de gedempte sluis zichtbaar, rechts zien we de Veeneleiding aankomen. Het is eigenlijk alleen dit afwateringskanaal dat zowel het Overijssels Kanaal als de Linderbeek van water voorziet. Niet zichtbaar op de foto is een zuiveringsinstallatie aan de Veeneleiding, zo'n vijfhonderd meter stroomopwaarts. Vanaf daar is nog een stuk van de oude loop van de Daarlerbeek (vroeger: Daarlosche Beek) terug te vinden.

Een terugblik op het sluizen-komplex bij de inlaat van de Veeneleiding

Vanaf dit komplex vervolgen we onze tocht langs het Overijssels Kanaal.


Volgend hoofdstuk

Vorig hoofdstuk