TEN ZUIDEN VAN ZWOLLE

 

 

Het laatste deel van de Steenwetering, en een deel van
Nieuwe Wetering.
Het kanaal vanaf gemaal De Langeslag tot in Zwolle

Kaartfragment: Het laatste deel van de Steenwetering, en een deel van Nieuwe Wetering.
Onder: Het kanaal vanaf gemaal 'De Langeslag' tot in Zwolle.

Bij het gemaal Langeslag mondt het Overijssels kanaal uit in de Nieuwe Wetering. Op de foto hieronder zien we een terugblik op het gemaal, vanuit noordelijke richting van de nieuwe wetering genomen. Rechts zien we dat gemaal, met daarachter het vervolg van de wetering. Links op die foto is de ingang van de voormalige Steenwetering te zien, die vanaf dit punt tot aan de Dalmsholte werd uitgediept ten behoeve van het Overijssels kanaal. Hier op deze plaats is ook de eerste sluis - vanaf Zwolle gezien - aangelegd. Op het kaartfragment hiernaast is het zichtbaar aan de versmalling in het kanaal, boven de letters van de naam 'Langeslag', bij de afsplitsing van het Overijssels Kanaal. Vanaf dit punt volgt het Overijssels kanaal de bedding van de Nieuwe Wetering, die in noord-westelijke richting naar Zwolle loopt. Ook de Nieuwe Wetering is in de middeleeuwen al gegraven, evenals de Steenwetering, en de Soest- en de Zandwetering, die beide twee kilometer westelijker lopen. Het weteringenstelsel is ooit aangelegd om het water van het westelijk deel van Salland af te kunnen voeren. Deze weteringen verzamelen zich bij de stad Zwolle, om ten slotte uit te monden in het Zwarte Water.

64-1.jpg(205814 bytes)

Een terugblik op het gemaal 'de Langeslag.'

De streek alhier draagt de naam de Langeslag. Deze naam is ontleend aan de vorm van de weilanden: een 'slag' is een stuk grasland, en in dit gebied liggen er vele lange slagen naast elkaar. De eerste brug over het water is de Linthorstbrug, even ten noorden van het gemaal.

64-2.jpg(19766 bytes)

De Linthorstbrug in vroeger tijden

Vanaf de linker oever een honderd meter het weiland in, staan een boerderij, die de naam 'het Klooster' draagt. Dit is afgeleid van het klooster Betlehem, een oude kloostergemeenschap, die vanuit Zwolle werd geleid.

66-1n.jpg(18297 bytes)

De wetering vervolgt zijn weg in noord-westelijke richting

Een kleine kilometer verderop vinden we op de rechter kanaaloever een klein gebouwtje: het Linterzijl. Dit gemaaltje pompt het water uit de Marswetering over in de Nieuwe Wetering. Deze Marswetering loopt westelijk in de richting van het landgoed Rechteren, en voert het water af uit Slennebroek en de daarnaastgelegen Marslanden. Net als Slennebroek is ook de Marslanden een laaggelegen en drassig stuk grond. Het woord 'Marsland' duidt daarop. Weer een kilometer noordelijker verliest de Wetering plotseling het karakter van het kaarsrechte kanaal dat het vanaf de Langeslag is geweest, en wordt het plotseling een kronkelend riviertje.

65-2.jpg(9507 bytes)

De Nieuwe Wetering, even ten zuiden van Zwolle

We bevinden ons hier even ten zuiden van Zwolle, in de buurt van het buurtschap Whytmen. Op de foto hierboven zien we in de verte de Hoevenbrug, een moderne slanke betonnen boogbrug over de wetering. Vanaf de rechter oever, naast de oprit van de brug, loopt in noordelijke richting de Kanaalweg naar Zwolle. Dit is een deel van de oude Almelosche weg, die in zuidelijke richting vanaf de brug onder de naam 'oude weg' zijn richting naar het buurtschap Whytmen vervolgt. De weg aan de linkeroever van het kanaal draagt hier overigens al de naam 'Almelosche Kanaal', wat betekent dat we langzaam bij het eindpunt van het kanaal komen. De foto hieronder geeft een mooi beeld van de wetering vanaf de Hoevenbrug. De onverharde weg op de linker oever van het kanaal is het jaagpad geweest. Hier liepen de paarden, die de schepen door het kanaal voorttrokken. Vanaf deze na-oorlogse brug loopt de Wetering door naar het noordwesten. Het omringende landschap heet hier 'de Geren'. Deze naam is afkomstig van het feit dat de dwarssloten, die op het kanaal uitkomen, niet loodrecht maar schuin op het kanaal staan. Deze dwarssloten noemt men dan 'gerend' (spreek uit: gérend). Links zien we de Gerenhoeve, terwijl rechts, niet meer zichtbaar, de oude Almelosche weg naar Zwolle loopt.

66-1.jpg(9790 bytes)

De Wetering, gezien vanaf de Hoevenbrug

De volgende brug is de Weteringbrug, in de vorm van een ordinaire stalen en baileybrug. Deze brug ligt indrukwekkend lelijk als een roestig staketsel over het water. Het ding past hier eigenlijk helenmaal niet in deze omgeving! De foto even verderop geeft een impressie van de omgeving van de wetering, vlak voor de stalen brug.

67-1.jpg(13681 bytes)

De Nieuwe Wetering ter hoogte van de Wetering-brug

Vanaf de Weteringbrug stroomt de wetering als een rivier verder naar de stadskern van Zwolle. We zijn hier ter hoogte van de Marslanden, een industriegebied aan de zuid-oostelijke rand van de stad. Zo'n tweehonderd meter verderop vinden we het Gerenvonder. Hier komt de Soestwetering in de Nieuwe Wetering uit. Het woord 'vonder' duidt immers op de samenvloeiing van twee rivieren. Terwijl de Nieuwe wetering als een kronkelende rivier door het landschap stroomt, loopt vanaf hier de later gegraven Soestwetering als een kaarsrechte streep naar het zuiden. De volgende foto laat het Gerenvonder zien, vanuit noordelijke richting.

67-2.jpg(11810 bytes)

Bij het Gerenvonder mondt de Soestwetering in de Nieuwe Wetering uit

Aan de linker kant zien we de Nieuwe Wetering, terwijl onder de brug aan de rechter zijde van de vertakking de kaarsrechte Soestwetering begint. Vanaf het vonder loopt de Nieuwe Wetering verder in noord-westelijke richting naar de Blokjesbrug, waar de nog vrij recente Gerenweg het kanaal kruist. Vanaf deze brug is de wetering te zien als een landelijk riviertje, dat zijn schoonheid toch heeft weten te behouden ondanks het oprukkende industriële geweld van de bedrijven op het industrieterrein de Marslanden. Het industrieterrein omringt het water hier aan alle kanten. De onderstaande foto geeft een beeld van deze omgeving.

68-1.jpg(17368 bytes)

De Nieuwe Wetering in de Marslanden

In de verte is de spoorbrug zichtbaar, die de spoorlijnen van en naar het noorden van het land over het water draagt.


Volgend hoofdstuk

Vorig hoofdstuk